„O czym szumią głoski? Wiersze i rymowanki”. Premiera

„O czym szumią głoski? Wiersze i rymowanki”, Katarzyna Grzebyk

„O czym szumią głoski? Wiersze i rymowanki” – tak brzmi tytuł mojej piątej książki. Tym razem jest to publikacja przeznaczona dla dzieci. To zbiór wierszy i wierszyków logopedycznych, pomagających utrwalać poprawną wymowę. Pracowałam nad nią przez wiele miesięcy, zaś inspiracją do jej powstania była moja codzienna praca z dziećmi w szkolnym gabinecie logopedycznym.

„O czym szumią głoski?” jest moją piątą książką po: „Sekretach Rzeszowa” (2019), „Tajemnicach okolic Niebylca” (2022), „Pomiędzy nami tajemnice” (2024) i „Jutro może być za późno” (2026). Od swoich poprzedniczek różni się tym, że jest adresowana do najmłodszych czytelników (etap przedszkolny i wczesnoszkolny), a także do logopedów, terapeutów, nauczycieli wychowania przedszkolnego i edukacji wczesnoszkolnej. Jej zawartość stanowią wierszyki i rymowanki o różnej długości i zróżnicowanym stopniu trudności służące do utrwalania głosek szumiących „sz”, „ż”, „cz”, „dż”.

Książkę możesz kupić tutaj.

„O czym szumią głoski?”, Katarzyna Grzebyk

Oznacza to, że zebrane w niej teksty będą służyć pomocą wtedy, gdy dziecko ma zapewnioną terapię logopedyczną albo potrafi już poprawnie wypowiadać głoski szumiące, opanowało ich wymowę w nagłosie, śródgłosie, wygłosie oraz zdaniach i przechodzi do etapu utrwalania w tekstach dłuższych. Krótkie i dłuższe wierszyki sprawdzą się w nauce pamięciowej, mogą też być pretekstem do rozmowy i utrwalania tych głosek w mowie spontanicznej. Wierszyki mogą stanowić także pomoc dla logopedów, nauczycieli przedszkola i edukacji wczesnoszkolnej do pracy z dziećmi mówiącymi poprawnie, np. jako materiał do przeprowadzenia konkursów poprawnej dykcji i wymowy lub do profilaktycznych zajęć logopedycznych.

„O czym szumią głoski?” – o alfabecie i sposobach na trudne głoski

Choć na rynku wydawniczym zbiorów wierszyków logopedycznych nie brakuje, „O czym szumią głoski?” jest nieco inna. Książkę otwiera wiersz pt. „Piękna wymowa – wielka sztuka”, którego zadaniem jest zapoznanie dziecka z głoskami języka polskiego. Dowiaduje się ono z niego o tym, że są głoski ustne i nosowe, miękkie i twarde, ciszące, syczące i szumiące itp., do artykulacji potrzebny jest język, ale też wargi, policzki, zęby i nos, a język polski choć trudny, jest piękny i zróżnicowany. Warto zaznaczyć, że w tym wierszu nie poddano analizie wszystkich głosek ze względu na stopień trudności zagadnienia, który może być niezrozumiały dla dziecka. Zwrócono uwagę na charakterystyczne głoski ze względu na miejsce, sposób i narząd artykulacji oraz udział więzadeł głosowych.

„O czym szumią głoski?”

Oprócz tego, ułożyłam również cztery wierszyki będące rymowaną „instrukcją”, jak wywoływać u dziecka poszczególne głoski. Są to utwory pt. „Sposób na głoskę sz”, „Sposób na głoskę ż”, „Sposób na głoskę cz” i „Sposób na głoskę dż”.

„O czym szumią głoski?”, spis treści

Trzeba jednak wyraźnie zaznaczyć, że te wiersze nie stanowią fachowej porady logopedycznej dotyczącej wywoływania głosek i nie powinny być wykorzystywane do prowadzenia „domowej terapii na własną rękę”. Głoski zawsze wywołuje logopeda, bazując na wiedzy m.in. z zakresu anatomii i polskiej fonetyki. W wierszach oczywiście wykorzystałam tę wiedzę i opisałam ją ubierając ją w rymy i ciekawe skojarzenia tak, aby zachęcić dziecko do ćwiczeń z logopedą lub rodzicem, jeśli dziecko ma już wywołane te głoski. Moje sposoby na głoski sz, ż, cz, dż będą przydatne także dla dzieci z poprawną wymową – można je wykorzystać np., aby poszerzyć wiedzę dzieci o głoskach języka polskiego.

Wiersze i rymowanki, które znajdziecie w „O czym szumią głoski?” nie są tekstami literackimi i trudno mówić o ich poetyckości. Są to utwory humorystyczne, rymowane, naszpikowane trudnymi głoskami języka polskiego oraz grupami spółgłoskowymi, skonstruowane tak, aby skoncentrować się na wymowie i nieco ją utrudnić.  Wierszyki są efektem mojej kilkuletniej pracy w szkolnym gabinecie logopedycznym, gdzie oprócz terapii wad wymowy co roku organizuję konkurs logopedyczny „Piękna wymowa – wielka sztuka”. Niektóre z wierszy o najwyższym stopniu trudności, znajdujące się na końcu książki, były z powodzeniem recytowane przez uczniów w tym konkursie. A o tym, że nie są aż tak trudne, niech świadczy fakt, że dzieci, które je recytowały, zajęły w konkursie wysokie lokaty.

„O czym szumią głoski?” – czyli kiedy do logopedy

W przedmowie do Czytelników wyjaśniam też, kiedy należy udać się z dzieckiem do logopedy. Mam nadzieję, że te informacje pomogą rodzicom lub opiekunom zwrócić uwagę na niepokojące sygnały.

Do logopedy zawsze, gdy dziecko:
• (niemowlę) nie głuży i nie gaworzy,
• (niemowlę) nie reaguje na dźwięki,
• nie utrzymuje kontaktu wzrokowego,
• nie odpowiada uśmiechem na uśmiech,
• nie wskazuje palcem w geście komunikacji w 8.-9. miesiącu życia,
• nie naśladuje gestów, np. „pa pa”,
• wkłada język między zęby podczas mówienia,
• nie mówi przez okres dłuższy niż 1-2 miesiące w żłobku, przedszkolu lub szkole,
• ma problemy z żuciem i połykaniem,
• oddycha przez usta,
• gdy słownik dziecka nie rozwija się,
• nadmiernie ślini się,

Gdy ma już postawioną diagnozę:
• niedosłuchu,
• autyzmu, Zespołu Aspergera,
• mutyzmu,
• jąkania,
• Zespołu Downa lub innego zespołu genetycznego,
• Zespołu Retta, Zespołu Hellera,
• niepełnosprawności intelektualnej,
• opóźnionego rozwoju mowy (ORM),
• zaburzenia mowy o typie afazji,
• wady wymowy.

Zawsze gdy:
• po ukończeniu 1. roku życia nie wypowiada kilku prostych wyrazów (mama, baba, tata, dada)
• w 1.–2. roku życia porozumiewa się z otoczeniem za pomocą tylko gestu i mimiki,
• nie rozumie prostych komunikatów (nie reaguje na pytania, nie wykonuje poleceń), w 1.-2. roku życia
• nie łączy wyrazów w proste zdania (typu mama daj/tata chodź) w wieku 2 lat
• mówi w sposób niezrozumiały dla otoczenia w wieku 3 lat
• nie wypowiada głosek: l, k, g, f, w, ś, ź, ć, dź po ukończeniu 3. roku życia
• nie wypowiada głosek s, z, c, dz po ukończeniu 4. roku życia
• nie wypowiada głosek sz, ż, cz, dż po 5. roku życia
• nie wymawia głoski r w 6. roku życia (lub zastępuje „r” głoską „j” lub „l”)
Na wizytę u logopedy nigdy nie jest zbyt wcześnie.
Nigdy za późno, choć wówczas terapia może trwać znacznie dłużej.

Data premiery: 27.03.2026 r.
„O czym szumią głoski. Wiersze i rymowanki”
Autor: Katarzyna Grzebyk
Projekt okładki: Agata Zahuta
Wydawnictwo AGAZAH
Krosno 2026
liczba stron: 62
ISBN 978-83-68525-37-3